Turizmde Türkçenin Korunması Projesi

Hakkında

Türkçe Turizm Sözlüğü

Projenin Özeti
Dünyanın diğer ülkeleriyle sosyal, ekonomik ve siyasi etkileşimde bulunan her ülkenin dili diğer ülkelerin dillerinden etkilenmektedir. Bu etkilenme sonucu, yabancı dillerden terim anlamlı kelimelerin ödünç alınması söz konusu olmaktadır. Yapısı itibariyle diğer ülkelerle etkileşimin en yüksek düzeyde gerçekleştiği sektör olması nedeniyle turizm sektörü, yabancı dillerden geçip günlük kullanımın bir parçası olan terimlerin sıklıkla rastlandığı bir sektördür. Türkçe, genel olarak Arapça, Farsça gibi tarihsel bağlardan kaynaklanan kelime geçişlerinin yanında jeopolitik konumu dolayısıyla batısındaki ülkelerin dillerinden de ödünçlenen kelimelerin mevcut olduğu bir dildir. Turizm sektöründe ise, sektörün gelişimini yönlendiren ülkelerin (genellikle Kuzey Amerika ve Avrupa ülkeleri) dillerinden geçmiş terimler, sektörde Türkçenin etkili ve yaygın kullanımını olumsuz etkilemektedir. Küresel temelde Türkiye'nin sektörün önemli bileşenlerinden birisi olduğu düşünüldüğünde, yerleşik Türkçe kelimelerin kullanılmasının doğru olacağı düşüncesinden hareketle, Türk Dil Kurumu ve turizm sektörü paydaşları tarafından ortak Türkçe terimlerin kullanılması ve yaygınlaştırılması amacıyla “Türkçe Turizm Sözlüğü” hazırlanmasına yönelik bir projeye başlanmıştır. Proje kapsamında, öncelikle alanla ilgili bir terim havuzu oluşturulacak ve Türk Dil Kurumu sözlük hazırlama ilkelerine göre bu terimler tanımlanacaktır. Daha sonra turizm sektöründe yabancı dillerden geçerek kullanılan ve Türkçe karşılığı olmayan terimlere tüm turizm paydaşlarının desteğiyle Türkçe karşılıklar üretilecektir. Tanımlanan ve karşılıkları verilen terimler hem basılı hem çevrim içi platformda yayınlanacaktır. Projenin son aşamasında ise, sözlükte yer alan terimlerin kullanımının yaygınlaşması ve Turizm Sektöründe Türkçenin kullanımı ve korunmasının sürdürülebilmesi için tüm paydaşların katkısıyla çeşitli etkinlikler düzenlenecektir.
Projenin Amacı
Turizm sektörünün geliştiği, küresel turizm faaliyetlerin yoğunlaştığı ülkelerin dillerinde kullanılan ve Türkçeye olduğu gibi geçmiş turizm terimlerinin, bir dünya dili olan Türkçede de karşılıklarının belirlenmesi ve açıklamalarının yapılması gerekmektedir. Bu gereklilik göz önüne alınarak hayata geçirilen “Türkçe Turizm Sözlüğü” Projesinin temel amacı, turizm sektöründeki mevcut mesleki kavramların (terimlerin) tanımlanmasının yanında, turizm sektöründe kullanılan ve Türkçe karşılığı bulunmayan yabancı dillerden geçmiş terimlerin kabul edilebilir Türkçe karşılıklarının yer aldığı bir turizm sözlüğünün oluşturulmasıdır. Projenin genel amacı ise, turizm sektörünün tüm paydaşları tarafından benimsenerek kullanılacak Türkçe turizm terimlerini içeren bir sözlük ile ortak bir dil oluşturmaktır. Neticede, turizm sektörünün yabancı dil etkisinden arındırılması vesilesi ile Türkçenin korunması ve gelecek nesillere aktarılması sağlanmaya çalışılacaktır.
Projenin Konusu ve Kapsamı
Etkileşim içinde olunan yabancı ülkelerin dillerinin yoğun etkisinde kalan turizm sektöründe, yabancı dildeki sözcüklerin bir kısmı doğrudan (yabancı dildeki şekliyle) alınarak; bir kısmı ses olarak Türkçeleştirilerek, bir kısmı ise, Türkçe karşılıkları benimsenerek kullanılmaktadır. Ayrıca, zaman içinde bazı terimlerin Türkçe karşılıkları belirlendiği halde bu karşılıkların benimsenerek günlük çalışma hayatına giremediği gözlemlenmektedir. Bu proje kapsamında alanında uzman akademisyenler, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Dil Kurumu uzmanları ve turizm sektörü sivil toplum kuruluşları tarafından turizm sektöründe yaygın kullanılan yabancı dillerdeki tüm turizm terimleri ele alınacak ve bu terimlerin Türkçe karşılıkları ve açıklamaları belirlenerek bir “Türkçe Turizm Sözlüğü” hazırlanacaktır.
Projenin Özgün Değeri
“Türkçe Turizm Sözlüğü” projesinin her aşamasında ve proje bitiminden sonra elde edilen değerli çıktının sürdürülebilir biçimde benimsenerek yaygınlaşmasında, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Dil Kurumu, üniversitelerin ilgili birimleri ve ilgili tüm sivil toplum kuruluşları aktif biçimde yer alacaklardır. Projenin yürütülmesinde, tüm paydaşların dahil olması ve geniş katılımla benimsenmesi projenin önemini ve değerini arttırmaktadır. Ayrıca “Türkçe Turizm Sözlüğü”, Türkiye’de ilk defa oluşturulacak olup, turizm sektörüne, akademik ve eğitim çevrelerine önemli katkı sağlayacaktır. Tamamı Türkçeleştirilmiş turizm terimleri ile turizm sektöründe görev alacak sonraki nesillerin Türkçe terimleri kullanmaları, bu terimlere ve anlamlarına hâkim olmaları sayesinde Türkçenin turizmde de etkin kullanılır hale gelmesi sağlanacaktır.
Projenin Uygulama Yönetimi
Projenin ilk aşamasında, “Türkçe Turizm Sözlüğü” için turizm ile ilgili temel teşkil edebilecek konular belirlenecek ve bu konulara yönelik Alan Editörleri belirlenecektir. Alan editörlerinin belirlenmesinden sonra her alan editörü tarafından kendi üstlendiği konuya yönelik uzman yazar grubu oluşturulacaktır.

İkinci aşamada, Ankara’da projenin tüm paydaşlarının katılımı ile proje açılış toplantısı yapılacak ve ayrıntılar kamuoyuna duyurulacaktır.

Üçüncü aşamada, alan editörleri öncülüğünde ilgili alanda uzman kişilerden oluşan ekipler tarafından tüm ana konular/başlıklar için turizm ile ilgili yaygın kullanımı olan terimler tespit edilip, listelenecektir. Bu terimler, Türkçe karşılıkları olan ve Türkçe karşılıkları olmayan terimler şeklinde iki ana gruba ayrılacaktır. Yazarlar tarafından bir yandan Türkçe karşılıkları olan terimlerin Türkçe açıklamaları yazılırken; diğer yandan da Türkçe karşılıkları olmayan sözcüklerin Türkçe karşılıkları belirlenecek ve açıklamaları yazılacaktır.

Projenin dördüncü aşamasında, Ankara’da bir çalıştay düzenlenecektir. Bu çalıştayda, daha önceden Türkçe karşılıkları olan ve açıklamaları yapılan terimler ile yeni Türkçe karşılıkları belirlenen ve açıklanan terimler ayrı listeler halinde tüm paydaşların değerlendirmesine/görüşlerine sunulacaktır. Çalıştay kapsamında, tüm terimler, ilgili paydaşlardan oluşturulan komisyonlar tarafından incelenecek ve karşılıklı mutabakatla terimlerin Türkçe karşılıklarına ve açıklamalarına son şekli verilecektir.

Beşinci aşamada, çalıştay neticesinde son şekli verilen “Türkçe Turizm Sözlüğü”, Türk Dil Kurumu tarafından basılacaktır. Ayrıca yine Türk Dil Kurumu tarafından “Türkçe Turizm Sözlüğü” çevrimiçi olarak kullanıcılara sunulacaktır.

Son aşamada ise, Kültür ve Turizm Bakanlığı aracılığıyla sektör temsilcilerinin “Türkçe Turizm Sözlüğü”nü (basılı/çevrim içi) kullanması zorunlu hale getirilecek (her turizm paydaşının internet sitelerine konulacak); sözlükte yer alan turizm terimlerinin geçtiği tüm yazılı belgeler, kanunlar, anlaşmalar, yönetmelikler belirlenen Türkçe terimler doğrultusunda tekrar şekillendirilecektir. Terimlerin kullanımının devamlılığı yine Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kontrol edilerek, gerekli düzenlemelerin yapılmaması durumunda Bakanlık tarafından belirlenen yaptırımlar uygulanacaktır.
Projenin Yaygın Etki / Katma Değeri
Proje sonunda ortaya çıkacak “Türkçe Turizm Sözlüğü” içinde yer alan sözcüklerin turizm sektöründe, ilgili kamu kurumlarında ve turizm eğitimi veren tüm kurumlarda kullanılmaya başlanmasıyla, yabancı dillerdeki sözcüklerin etkisinde kalan turizm sektörünün, yabancı dillerin etkisinden arındırılması söz konusu olacağından yabancı dillerden ödünçlenen terimlerin kullanımı gittikçe azalacak ve toplumsal yaşamda da Türkçenin korunması ve düzgün kullanılmasına destek olunacaktır. Türkçe karşılıkları belirlenerek yaygınlaştırılmış turizm terimlerinin kullanımı, Türkçe konuşulan ülkelerdeki sektörleri de içine alacak şekilde etki yaratabilecektir. Ayrıca yürütülecek bu projenin çıktısı olarak “Türkçe Turizm Sözlüğü” oluşturulması ve muhtemel sonuçları, diğer sektör/alanlara da örnek olabilecek ve farklı sektör/alanlarda gerçekleştirilecek benzer projelerle Türkçenin korunmasına katkı sağlanacaktır.
Somut Çıktıları
Projenin somut çıktısı, turizmde yaygın olarak kullanılan yabancı dillerden geçmiş terimlerin Türkçe karşılıklarını ve açıklamalarını içerecek bir “Türkçe Turizm Sözlüğü” (basılı ve çevrim içi) geliştirilmesidir.

Önemli Tarihler ve Yönergeler

Tahmini madde sayıları
6 Temmuz 2020
Alan Editörlerinin tahmini madde sayıları ile görev alacak yazar sayılarını belirlemesi ve Editörlüğe bildirmesi

Türk Dil Kurumu eğitimi
9 Temmuz 2020 - 21.00
Türk Dil Kurumu tarafından Alan Editörlerine ve yazarlarına terim yazım eğitimi verilmesi

Yazar isimleri
İlerleyen bir tarihte belirtilecektir
Alan Editörlerinin görev alacak yazar isimlerini belirlemesi ve Editörlüğe bildirmesi

Terim havuzunun oluşturulması
30 Eylül 2020
Alan Editörleri ve yazarların işbirliği ile terim havuzunun oluşturulması ve Editörlüğe bildirilmesi

Nihai terim listesi
15 Ekim 2020
Editörlüğün, Alan Editörlerine nihai terim listesini iletmesi

Madde dağıtımları
19 Ekim 2020
Alan Editörleri tarafından yazarlara madde dağıtımlarının yapılması, terimlerin tanımlanması ve editörlüğe gönderilmesi

Çalışma komisyonları
Aralık 2020
Türkçe karşılıkları bulunmayan terimler için çalışacak komisyonların belirlenmesi ve toplantıların gerçekleştirilmesi

Çalıştay
İlerleyen bir tarihte belirtilecektir
Proje sürecinde tespit edilen Türkçe karşılıkları bulunmayan terimlerin Türk Dil Kurumu ve diğer paylaşlarla işbirliği ile Türkçe karşılıklarının oluşturulması çalıştayı

Görev Dağılımı

Prof. Dr. Muharrem TUNA

TUADER Başkanı


Prof. Dr. Gürel GÜLSEVİN

Türk Dil Kurumu Başkanı


Proje Yöneticisi

Prof. Dr. Muharrem TUNA

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi & Turizm Akademisyenleri Derneği

Proje Yürütücüsü

Doç. Dr. Güney ÇETİN GÜRKAN

Trakya Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Doç. Dr. Emrah ÖZKUL

Kocaeli Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Dr. Öğr. Üyesi Alaattin BAŞODA

Selçuk Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Dr. Öğr. Üyesi F. Kübra AYLAN

Selçuk Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Sedat İPAR

Sinop Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe ATAR

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Arş. Gör. Başak ÖZYURT

Trakya Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Arş. Gör. Beyza HATIRNAZ

Düzce Üniversitesi

Proje Yürütücüsü

Arş. Gör. Ayşe Selin DÜLGER

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Proje Yürütücüsü & Geliştirici

Tolga ALTAŞ

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Grafik Tasarım (Logo ve Afiş)

Kerem BAŞODA

Karatay Üniversitesi

Danışma Kurulu

Prof. Dr. Ahmet AKTAŞ

Prof. Dr. Alp TİMUR

Prof. Dr. Orhan BATMAN

Prof. Dr. Öcal USTA

Prof. Dr. Necdet HACIOĞLU

Prof. Dr. Nüzhet KAHRAMAN

Prof. Dr. Suavi AHİPAŞAOĞLU

Editörlük

Baş Editör

Prof. Dr. Muharrem TUNA

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi & Turizm Akademisyenleri Derneği

Editör

Doç. Dr. Güney ÇETİN GÜRKAN

Trakya Üniversitesi

Editör

Dr. Öğr. Üyesi Alaattin BAŞODA

Selçuk Üniversitesi

Editör

Dr. Öğr. Üyesi F. Kübra AYLAN

Selçuk Üniversitesi

Editör

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Sedat İPAR

Sinop Üniversitesi

Editör

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe ATAR

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Editör

Arş. Gör. Başak ÖZYURT

Trakya Üniversitesi

Editör

Arş. Gör. Beyza HATIRNAZ

Düzce Üniversitesi

Editör

Arş. Gör. Ayşe Selin DÜLGER

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Editör

Tolga ALTAŞ

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Alan Editörleri
Alan Alan Editörü
SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİ M. ONUR GÜLBAHAR (PROF. DR.)
SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM S. GÜL GÜNEŞ (PROF. DR.)
DOĞA TEMELLİ TURİZM TÜRLERİ YAYLA TURİZMİ İSMAİL KIZILIRMAK (PROF.DR.)
DOĞA GÖZLEMCİLİĞİ
ÇİFTLİK TURİZMİ
KIRSAL TURİZM
DOĞA TURİZMİ
EKO TURİZM
EKOKÖY UYGULAMALARI
BOTANİK (BİTKİ İNCELEME TURİZMİ)
AV TURİZMİ
MAĞARA TURİZMİ
AKARSU TURİZMİ
SU ALTI DALIŞ TURİZMİ
KANYON TURİZMİ
SPOR TURİZMİ
HAVA SPORLARI TURİZMİ
KIŞ SPORLARI TURİZMİ
DAĞ TURİZMİ
ETKİNLİK/KONGRE/FUAR TURİZMİ ATİLA YÜKSEL (PROF.DR.)
SAĞLIK TEMELLİ TURİZM TÜRLERİ MEDİKAL MAHMUT DEMİR (PROF.DR.)
TERMAL
ENGELLİ VE YAŞLI BAKIM TURİZMİ
DENİZ TURİZMİ MARİNA TURİZMİ DERMAN KÜÇÜKALTAN (PROF.DR.)
YAT TURİZMİ
KURVAZİYER TURİZMİ
DİĞER GÜNCEL TURİZM TÜRLERİ DARK/HÜZÜN TURİZMİ OĞUZHAN İLBAN (PROF.DR.)
MACERA TURİZMİ
KUMAR TURİZMİ
YOKSUL YANLISI TURİZMİ
EDEBİYAT TURİZMİ
YARATICI TURİZM
GLAMPİNG TURİZMİ
YAVAŞ TURİZM
GÖNÜLLÜ TURİZM VB.
TURİZMDE GİRİŞİMCİLİK ŞULE AYDIN (PROF.DR.)
TURİZMDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ UMUT AVCI (PROF. DR.)
TURİZM İŞLETMELERİDE STRATEJİK YÖNETİM MUSTAFA TEPECİ (PROF. DR.)
TURİZM İŞLETMELERİNDE YENİLİK/İNOVASYON YÖNETİMİ CAFER TOPALOĞLU (PROF. DR.)
YÖNETİM İŞLEVLERİ CELİL ÇAKICI (PROF.DR.)
YÖNETİM KAVRAMLARI ATİLLA AKBABA (PROF.DR.)
TURİZMDE YATIRIM/FİNANSMAN İBRAHİM BİRKAN (PROF. DR.)
TURİZM EĞİTİMİ ELBEYİ PELİT (PROF. DR.)
KÜLTÜREL MİRAS YÖNETİMİ NECMİ UYANIK (PROF. DR.)
İNANÇ TURİZMİ VE MUHAFAZAKAR TURİZM (HELAL TURİZM) SAİD KINGIR (PROF. DR.)
TURİZM HUKUKU BURÇİN CEVDET ÇETİNSÖZ (DOÇ. DR.)
TURİZM İŞLETMELERİNDE MUHASEBE ADNAN TÜRKSOY (PROF. DR.)
ULAŞTIRMA TURİZM SEKTÖRÜNDE DENİZ YOLU İŞLETMECİLİĞİ ORHAN İÇÖZ (PROF. DR.)
TURİZM SEKTÖRÜNDE KARAYOLU İŞLETMECİLİĞİ
TURİZM SEKTÖRÜNDE DEMİRYOLU İŞLETMECİLİĞİ
TURİZM SEKTÖRÜNDE HAVAYOLU İŞLETMECİLİĞİ
KÜLTÜR TEMELLİ TURİZM TÜRLERİ KÜLTÜR TURİZMİ ASIM SALDAMLI (PROF.DR.)
DİASPORA TURİZM
İPEK YOLU TURİZMİ
TURİSTİK ÜRÜN GELİŞTİRME AZİZE HASSAN (PROF. DR.)
TURİZMDE FİYATLANDIRMA/İNSAN KUTAY OKTAY (PROF.DR.)

TURİZMDE DAĞITIM/SÜREÇ

OKTAY EMİR (PROF.DR.)
TURİZMDE TUTUNDURMA/FİZİKSEL KANITLAR ŞAFAK ÜNÜVAR (PROF. DR.)
TURİZMDE MARKALAŞMA OĞUZ TÜRKAY (PROF. DR.)
DESTİNASYON KURTULUŞ KARAMUSTAFA (PROF.DR.)
GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI MURAT DOĞDUBAY (PROF.DR.)
YİYECEK-İÇECEK YÖNETİMİ MEHMET SARIIŞIK (PROF.DR.)
TURİZMDE DİJİTALLEŞME BEYKAN ÇİZEL (PROF.DR.)
TURİZMDE MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ - I MERYEM AKOĞLAN KOZAK (PROF. DR.)
TURİZMDE MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ - II METE SEZGİN (PROF. DR.)
ULUSLARARASI OTEL İŞLETMECİLİĞİ OSMAN NURİ ÖZDOĞAN (PROF. DR.)
REKREASYON YÖNETİMİ VE ANİMASYON GÖKNİL NUR KOÇAK (PROF. DR.)
TURİZM POLİTİKASI VE PLANLAMASI YUSUF AYMANKUY (PROF.DR.)
TURİZM EKONOMİSİ MİTHAT ZEKİ DİNÇER (PROF. DR.)
TURİZMDE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI CAVİT YAVUZ (PROF.DR.)
TURİZM SOSYOLOJİSİ CEVDET AVCIKURT (PROF. DR.)
KONAKLAMA İŞLETMECİLİĞİ KEMAL BİRDİR (PROF.DR.)
TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN KALİTE YÖNETİMİ ŞENOL ÇAVUŞ (PROF.DR.)
TURİZMDE ETİK EBRU GÜNLÜ KÜÇÜKALTAN (PROF. DR.)
TURİZM TEORİSİ FÜSUN İSTANBULLU DİNÇER (PROF. DR.)
TURİZM COĞRAFYASI BURHANETTİN ZENGİN (PROF. DR.)
TURİST REHBERLİĞİ ZAFER ÖTER (PROF. DR.)
TURİZM İŞLETMELERİNDE ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ DÜRİYE BOZOK (PROF. DR.)
Yazarlar

Önemli hatırlatma

Yazarlar çok yakında bu sayfa üzerinden duyurulacaktır. Lütfen sayfayı belirli aralıklarla yeniden ziyaret etmeyi unutmayın.

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

İletişim

İletişime geçmek için aşağıdaki formu kullanabilir veya sozluk@tuader.org adresine elektronik posta gönderebilirsiniz.
İletişim formunu kullanmadan önce "Sık Sorulan Sorular" listesine göz atmayı unutmayın.